TESK'ten Eski Araçlar İçin ÖTV İndirimi Çağrısı!
Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, ekonomik ömrünü doldurmuş eski ve ticari araçların yenilenmesi amacıyla Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) indirimi uygulanması çağrısında bulundu. Palandöken, can ve mal güvenliği açısından acil adımlar atılması gerektiğini vurguladı.
Türkiye'de trafiğe kayıtlı 35 milyon aracın yaş ortalaması 14'ün üzerinde bulunuyor. 2024 yılı sonu verilerine göre trafiğe kayıtlı toplam araç sayısı 31 milyon 301 bin 389'a ulaşmış ve araçların ortalama yaşı 14,3 olarak hesaplanmıştı. Bu rakamlar son yıllarda dalgalanma gösterse de, 2021'de 14,5, 2022'de 14,8 olarak kaydedilen yaş ortalaması sorunun yapısal niteliğini ortaya koyuyor.
7 Milyon Araç 20 Yaşını Geçti
TESK Başkanı Palandöken'in dikkat çektiği bir diğer nokta, 7 milyon aracın 20 yaşını geçmiş olması. Trafiğe kayıtlı araçların yüzde 24-25'i 21 yaş ve üzerinde bulunuyor. Özellikle ticari araçlarda yaşlanma sorunu daha ciddi boyutlarda: kamyonların yüzde 35'i, minibüslerin yüzde 26'sı ve otobüslerin yüzde 27'si 21 yaşının üzerinde.
Bu duruma karşılık, trafiğe kayıtlı araçların yalnızca yüzde 28'i 0-5 yaş aralığında yer alıyor. Bu dağılım, araç filosunun önemli bir kısmının modernizasyon ihtiyacı içinde olduğunu gösteriyor.
Ticari Araçlarda Yaş Sınırı Baskısı
Palandöken, özellikle ticari araç kullanan esnafın zorunlu yenileme baskısı altında olduğuna dikkat çekti. İstanbul ve Ankara'da taksi araçları için 10 yaş, İzmir'de 15 yaş sınırı uygulanıyor. Milli Eğitim Bakanlığı ise okul servis araçları için 12 yaş sınırı koymuş durumda. Bu düzenlemeler, esnafı belirli aralıklarla araç yenilemeye zorluyor.
Ancak mevcut ÖTV sistemi araç alımını esnaf için ekonomik açıdan zorlayıcı hale getiriyor. 2026 yılında uygulanan ÖTV oranları motor hacmine ve vergisiz fiyata göre belirleniyor. 1600 cc altı araçlarda en düşük, daha büyük motor hacimli ve yüksek fiyatlı araçlarda ise en yüksek oranlar uygulanıyor. Araç fiyatının yarısından fazlasını vergiler oluşturuyor.
Piyasa Durgunluğu Sorunu Derinleştiriyor
TESK Başkanı, 2026 yılında otomobil ve hafif ticari araç satışlarının yüzde 12 oranında gerilediğini belirterek ekonomik durgunluğun araç yenileme sürecini daha da zorlaştırdığını ifade etti. Palandöken, ÖTV'nin sıfırlanması halinde hem piyasaların canlanacağını hem de esnafın yeni teknolojilerle donatılmış güvenli araçlara kavuşarak yüksek bakım masraflarından kurtulacağını öne sürdü.
Kapsamlı Talep Paketi
TESK'in ÖTV indirimi talebi, daha geniş kapsamlı bir esnaf politikası talebinin parçası. Konfederasyon daha önce hükümete sunduğu dosyada ticari araçlara yönelik ÖTV ve KDV indirimi, akaryakıt vergilerinde indirim ve kira stopajının kaldırılması gibi talepleri sıralamıştı.
Öte yandan 25 yaş ve üzeri araçların hurdaya çıkarılması karşılığında yeni araç alımında ÖTV muafiyeti öngören bir hurda araç teşviki teklifi TBMM'de görüşme sürecinde bulunuyor. Ancak bu düzenleme henüz yasalaşmadı.
Palandöken, eski araçların can ve mal güvenliği açısından risk oluşturduğunu vurgulayarak vergi indiriminin hem esnafın hem de trafik güvenliğinin kazanacağını belirtti.
