Türkiye'nin dış ticaret açığı ağustosta yüzde 22,3 arttı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Ticaret Bakanlığı'nın ortak hazırladığı geçici dış ticaret verilerine göre, ağustos 2026'da dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 22,3 artarak 5 milyar 239 milyon dolara ulaştı. İthalat yüzde 10,5 artışla 28 milyar 706 milyon dolar olurken, ihracat yüzde 8,1 artışla 23 milyar 467 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
İthalattaki artış hızının ihracat artışını geride bırakması, dış ticaret açığının genişlemesinde belirleyici rol oynadı. Geçen yılın ağustos ayında 4 milyar 283 milyon dolar olan açık, bu yıl aynı ayda 5 milyar 239 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 83,5'ten yüzde 81,7'ye geriledi.
Yılın ilk sekiz ayında açık 65,8 milyar dolara çıktı
Ocak-ağustos döneminde ihracat yüzde 4 artarak 184 milyar 996 milyon dolara yükselirken, ithalat yüzde 5,3 artışla 250 milyar 790 milyon dolara ulaştı. Bu dönemde dış ticaret açığı geçen yılın aynı dönemindeki 60 milyar 206 milyon dolardan yüzde 9,3 artışla 65 milyar 793 milyon dolara çıktı.
2025 yılının tamamında ise Türkiye'nin dış ticaret açığı 95,2 milyar dolar olarak kaydedilmişti. Bu rakam 2024 yılındaki 83,9 milyar dolara göre yüzde 11,9'luk bir artışı temsil ediyordu. Ancak 2026'nın ilk beş ayında Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın açıkladığı verilere göre açık yüzde 15,7 daralarak 42,7 milyar dolara inmişti. Bu veriler, ağustostaki genişlemenin yılın başındaki olumlu seyri tersine çevirdiğini gösteriyor.
İlk sekiz aylık dönemde ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 74,7'den yüzde 73,8'e geriledi. Öte yandan, yıllık bazda ihracatın ağustos itibarıyla 280,3 milyar dolarlık rekor seviyeye ulaşması, Ticaret Bakanı Bolat tarafından cumhuriyet tarihinin rekoru olarak değerlendirildi.
Enerji ve altın hariç denge
Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın dış ticaret hesaplamalarından çıkarıldığında ağustosta ihracat yüzde 2,7 artarak 20 milyar 831 milyon dolar, ithalat ise yüzde 9,6 artışla 21 milyar 919 milyon dolar oldu. Bu kapsamda dış ticaret açığı 1 milyar 88 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
Enerji ithalatının dış ticaret dengesindeki ağırlığı dikkat çekici. Nisan 2026'da enerji ithalat faturası yıllık bazda yüzde 28,1 artarak 6,5 milyar dolara yükseldi. Artışın temel nedeni talep artışından ziyade fiyatlardaki yükseliş olarak belirlendi. Uzmanlara göre petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artış, Türkiye'nin cari açığına 4,5 ila 5 milyar dolar ek yük getiriyor.
Bununla birlikte, Enerji Bakanı Bayraktar'ın açıklamalarına göre Türkiye'nin doğal gaz üretimi 2026'da ikiye katlanacak ve 2028'e kadar dört katına çıkacak. Karadeniz'deki keşifler şu anda yaklaşık 4 milyon haneye enerji sağlıyor ve bu gelişme enerji ithalatı bağımlılığını azaltma hedefleri açısından önem taşıyor.
İthalat yapısı ve sektörel dağılım
Ağustos ayında ithalatın yüzde 70,7'sini ara malları oluşturdu. Sermaye mallarının payı yüzde 13,5, tüketim mallarının payı ise yüzde 15,5 olarak gerçekleşti. Ocak-ağustos döneminde de ara malları ithalatın yüzde 71,1'ini oluşturarak en büyük kalemi temsil etti.
İmalat sanayi ürünleri ağustosta toplam ihracatın yüzde 93,6'sını oluşturdu. Tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,2, madencilik ve taşocakçılığının payı ise yüzde 2,3 seviyesinde kaldı. Ocak-ağustos döneminde imalat sanayinin ihracattaki payı yüzde 93,9 olarak kaydedildi.
Çelik sektöründe olumlu gelişmeler yaşandı. Ocak-ağustos 2026 döneminde Türkiye'nin çelik ihracatı yüzde 3,1 artarak 10,3 milyon tona ulaştı ve ihracat değeri yüzde 2,9 artışla 7 milyar dolara çıktı. Aynı dönemde çelik ithalatı yüzde 3,7 azalarak 12,2 milyon tona geriledi. Bu gelişme, ihracatın ithalata oranını önceki yılın yüzde 77'sinden yüzde 83'e yükseltti.
Çin en büyük ithalat ortağı
Ağustos ayında Türkiye'nin en fazla ithalat yaptığı ülke 4 milyar 706 milyon dolarla Çin oldu. Çin'i 2 milyar 68 milyon dolarla Almanya, 1 milyar 935 milyon dolarla Rusya, 1 milyar 872 milyon dolarla ABD ve 1 milyar 374 milyon dolarla İtalya takip etti. İlk beş ülkeden yapılan ithalat toplam ithalatın yüzde 41,7'sini oluşturdu.
Ocak-ağustos döneminde de Çin 36 milyar 55 milyon dolarlık ithalatla ilk sırada yer aldı. Rusya 26 milyar 108 milyon dolar, Almanya 18 milyar 71 milyon dolar, ABD 13 milyar 372 milyon dolar ve İtalya 10 milyar 177 milyon dolarlık ithalatla sıralamayı tamamladı.
Türkiye'nin Çin ile olan ikili ticaret açığı 2026 ortası itibarıyla yaklaşık 40,7 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Türk ihracatı sadece 3,51 milyar dolar düzeyindeyken, Çin'den ithalat 44,2 milyar dolara ulaştı. Ticaret ilişkisi yapısal bir asimetri sergiliyor: Türkiye ağırlıklı olarak tarımsal hammaddeler ve mineraller ihraç ederken, Çin'den sermaye yoğun ve yüksek teknolojili ürünler ithal ediliyor.
2024 yılında ikili ticaret hacmi 53 milyar dolara ulaşmıştı ve iki ülke dengesiz ilişkiyi düzeltmek için çalışmalar yürütüyor. 2025 Ocak ayında Türkiye'nin Çin'e ihracatı yüzde 32 artarak 335 milyon dolara yükseldi.
İhracatta Almanya önde
Ağustos ayında en fazla ihracat 1 milyar 760 milyon dolarla Almanya'ya yapıldı. ABD 1 milyar 731 milyon dolarla ikinci, Birleşik Krallık 1 milyar 203 milyon dolarla üçüncü sırada yer aldı. İlk beş ülkeye yapılan ihracat toplam ihracatın yüzde 29,2'sini oluşturdu.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre ağustosta bir önceki aya kıyasla ihracat yüzde 0,6 artarken, ithalat yüzde 1,1 azaldı.
Dış ticaret verilerinin yanı sıra, Türkiye'nin cari açığı da 2026'nın ilk dört ayında 29,37 milyar dolara yükseldi. Bu rakam 2025'in aynı dönemindeki 22,59 milyar dolardan önemli ölçüde yüksek ve dış finansman dengesindeki baskıların ticaret açığının ötesine geçtiğini gösteriyor.
