AB Yüksek Temsilcisi Kallas, yaklaşık 1 Eylül'de İrlanda'da gerçekleştirilen gayri resmi AB savunma bakanları toplantısında yeni bir danışma grubu kurulacağını duyurdu. Grup, Avrupa savunmasına yönelik yeni yaklaşımlar üretmek amacıyla siyasi ve askeri liderleri bir araya getirecekti.
"Amaç, güvenlik ve savunma alanındaki en parlak zihinleri bir araya getirerek gerçekten alışılmışın dışında çözümler üretmek — bu açıkları kapatmada nasıl daha hızlı, nasıl daha etkili olabiliriz?" diye açıkladı Kallas basın toplantısında.
Grubun yapısı bilinçli olarak sınırlı tutulmuştu: üye devletler adına karar alma yetkisi yoktu, rolü yalnızca danışmanlıktı. Bu sınırlı çerçeve bile muhalefeti engelleyemedi.
Birkaç üye devlet girişime karşı çıktı ve onu yanlış bir yol olarak değerlendirdi. "Bazı üye devletler bu yaklaşımın şu an için doğru yol olmadığını düşündü" dedi bir kaynak.
Süreç son derece hızlı işledi. Davetliler 7 Eylül Pazartesi günü Brüksel'de Kallas ile gayri resmi bir sohbet için buluşmak üzereydi. 6 Eylül Pazar öğleden sonra iptal haberi kendilerine ulaştı. Katılımcıların isimleri kamuoyuyla hiç paylaşılmamıştı. Grup çalışmalarına resmen hiç başlamamıştı.
Kallas açısından bu ciddi bir siyasi yenilgidir. Kurumsal konumunu sağlamlaştırmak için EEAS'ta kısa süre önce yeni bir liderlik kadrosu oluşturmuştu. Grubun ilk toplantısından önce — henüz üyelerinin isimleri kamuoyuna açıklanmadan — iptal edilmesi, üye devletleri peşinden sürükleme kapasitesinin sınırlarını ortaya koydu.
Kurumsal baskılar da arka planda varlığını sürdürmektedir. Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen, AB dış politikası üzerinde daha fazla söz sahibi olmak için kararlı bir çaba içinde; İsrail meselesi de dahil olmak üzere önemli konularda Kallas ile açık gerilimler yaşandı. Fransız-Alman önerisi ise kabul edilirse EEAS'ı doğrudan Komisyon Başkanlığı'nın denetimine bırakacak, buna karşılık Yüksek Temsilci'nin görev alanını genişletecek.
Bir AB yetkilisi sorunun özünün değişmediğini vurguladı: "Teşhis değişmedi: Avrupa, savunma alanında daha hızlı sonuç üretmek zorunda. Avrupa, bu grubun ele alması gereken soruyla yüzleşmeye devam etmek zorunda — Avrupa savunmasını nasıl daha hızlı güçlendirebiliriz?"
