Trump'tan New Mexico'ya 'New America' önerisi: Vali Grisham sert yanıt verdi
ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü Truth Social hesabından yaptığı paylaşımla New Mexico eyaletinin adının "New America" olarak değiştirilmesi gerektiğini ima etti. Beyaz Saray tarafından X platformunda yeniden paylaşılan görselde, eyaletin haritası üzerinde "Mexico" kelimesinin kırmızıyla çizildiği ve yerine "America" yazıldığı görüldü. Paylaşımda herhangi bir açıklama yer almadı.
Bu hamle, Trump'ın Ağustos 2026'da Ontario Gölü'nü "Lake America" olarak yeniden adlandırmak için başkanlık kararnamesi imzalamasından kısa süre sonra geldi. Ontario Gölü'nün isim değişikliği, Kanada ile yaşanan ticaret savaşı sırasında gerçekleşmişti. Trump, yaklaşık 20 milyar dolar değerindeki Kanada mallarına yüzde 50 tarife uygulamış, Kanada da ABD ürünlerine misilleme tarifeleriyle karşılık vermişti.
Anayasal sınırlar ve tarihsel bağlam
Trump'ın göller ve körfezler gibi coğrafi unsurların adlarını değiştirme yetkisi bulunsa da, ABD Anayasası uyarınca eyalet isimlerini tek başına değiştirme yetkisine sahip değil. Böyle bir değişiklik, eyalet düzeyinde halkoylaması, yasama onayı ve eyalet anayasasında değişiklik gerektiriyor. Eyalet isimleri federal hükümetin değil, eyalet yetkililerinin ve sakinlerinin yetkisi altında.
New Mexico'nun ismi, 16. yüzyılın ortalarına, yaklaşık 1561-1563 yıllarına kadar uzanıyor. İspanyol kaşifler, Meksika Vadisi'nden kuzeye seyahat ederken bu toprakların Aztek İmparatorluğu'nun zenginlik ve kültürünü yansıtabileceğine inanmışlardı. İspanyol kolonizatör Juan de Oñate, 1598'de Santa Fe'yi kurduğunda bölgeyi Santa Fe de Nuevo México olarak adlandırarak bu ismi pekiştirdi.
New Mexico, 6 Ocak 1912'de Başkan William Howard Taft'ın eyalet statüsü bildirgesini imzalamasıyla ABD'nin 47. eyaleti oldu. Eyalet, 62 yıl boyunca toprak statüsünde kalmıştı; bu, herhangi bir ABD eyaleti için en uzun gecikmeydi. Gecikmenin temel nedeni, Kongre'nin büyük İspanyolca konuşan, Katolik nüfusu olan bölgeye duyduğu endişelerdi.
İlginç bir şekilde, New Mexico'nun ismini değiştirme girişimi tarihte daha önce de olmuştu. 1906'da Başkan Theodore Roosevelt, Arizona ve New Mexico topraklarını "Arizona" adında tek bir eyalet olarak birleştiren bir yasayı imzalamıştı; bu, New Mexico ismini ortadan kaldıracaktı. New Mexico seçmenleri ortak eyalet statüsünü onaylamış ancak Arizona seçmenleri reddetmiş, böylece isim değişikliği girişimi sona ermişti.
Vali Grisham'dan sert tepki
New Mexico'nun 32. valisi ve ABD tarihinde seçilmiş ilk Demokrat Hispanik kadın vali olan Michelle Lujan Grisham, Trump'ın paylaşımına sert tepki gösterdi. 12. kuşak New Mexico'lu olan ve üç dönem Kongre'de New Mexico'nun 1. Kongre Bölgesi'ni temsil eden Grisham, X platformunda yaptığı açıklamada "New Mexico'nun adı tartışmaya açık değil" dedi.
Başkan Amerikalıların dikkatini İran savaşından uzaklaştırmaya çalışırken, benzin fiyatları yükselmeye devam ediyor. Beyaz Saray haritaların üzerinde boyama yaparak zaman kaybederken, Nuevo México işini yapmaya devam ediyor
Demokrat Senatör Martin Heinrich de Trump'ın paylaşımına tepki gösterdi. Heinrich, X'te yaptığı açıklamada, "Her zaman gerçek adlarıyla anacağım üç şey var: Meksika Körfezi. Ontario Gölü. New Mexico" dedi.
Trump'ın coğrafi isim değişiklikleri kampanyası
Trump, başkanlık yetkisinin bir göstergesi olarak coğrafi unsurların adlarını değiştirme isteğini sık sık dile getiriyor. İlk büyük hamlesini 20 Ocak 2025'te, yemin töreninde gerçekleştirmişti. O gün imzaladığı başkanlık kararnamesiyle Meksika Körfezi'ni "Amerika Körfezi" olarak yeniden adlandırmış, İçişleri Bakanı'na ABD coğrafi isimlerinin resmi federal veri tabanı olan Coğrafi İsimler Bilgi Sistemi'ni (GNIS) güncelleme ve Meksika Körfezi'ne yapılan tüm referansları kaldırma talimatı vermişti.
Google Haritalar, 10 Şubat 2025'te Meksika Körfezi ismini resmi olarak güncellemiş, ABD'deki kullanıcılara "Amerika Körfezi", Meksika'daki kullanıcılara "Meksika Körfezi" ve her iki ülke dışındaki kullanıcılara "Meksika Körfezi (Amerika Körfezi)" göstermeye başlamıştı. Apple da aynı gün değişikliği uygulamaya koymuştu.
Kanada Başbakanı Mark Carney, Ontario Gölü'nün isim değişikliğine yerli Wendat kelimesi "Ontari'io"dan ("göl güzel, göl büyük" anlamına gelir) gelen ve 400 yıldan eski olan ismin hem Kanada Konfederasyonu'ndan hem de ABD Bağımsızlık Bildirgesi'nden daha eski olduğunu belirterek yanıt vermişti.
Trump, Ontario Gölü başkanlık kararnamesini imzaladıktan kısa süre sonra, ABD'nin iki yanındaki okyanuslardan birinin adını değiştirmeye yönelik olası planlarının da sinyalini verdi. Trump, "Bir körfezimiz ve bir gölümüz var. Şimdi ihtiyacımız olan tek şey bir okyanus. Dolayısıyla belki Atlas Okyanusu'nun ve/veya Pasifik Okyanusu'nun adını değiştirmemiz gerekecek. Belki ikisini de değiştiririz" dedi.
