Trump ve Şi Cinping Beyaz Saray'da buluştu: ABD-Çin ilişkileri zirve yaptı
ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping onuruna Beyaz Saray'da verdiği akşam yemeğinde iki ülke arasındaki ilişkilerin tarihi bir seviyeye ulaştığını vurguladı. Trump, "İki ülkenin liderleri olarak, Devlet Başkanı Şi ve ben, farklı sistemleri temsil ettiğimizi biliyoruz; ancak halklarımız arasındaki bağlar devam ediyor. İlişkilerimiz hiç bu kadar iyi olmamıştı" dedi.
24 Eylül akşamı düzenlenen devlet yemeği, Şi Cinping'in 2015 yılından bu yana Washington'a yaptığı ilk resmi ziyareti olması nedeniyle özel bir önem taşıyor. Çin lideri en son 11 yıl önce Obama yönetimi döneminde ABD başkentini ziyaret etmişti.
Bu ziyaret, Mayıs 2026'da Trump'ın Pekin'e yaptığı devlet ziyaretinin karşılığı niteliğinde. İki liderin altı ay içinde karşılıklı devlet ziyaretleri gerçekleştirmesi, ABD-Çin ilişkilerinde benzeri görülmemiş bir diplomatik yoğunluğa işaret ediyor.
Liderler 11 ayda üç kez bir araya geldi
Trump ve Şi, son 11 ay içinde üçüncü kez yüz yüze görüştü. İki lider ilk olarak Ekim 2025'te Busan Zirvesi'nde, ardından Mayıs 2026'da Trump'ın Pekin ziyareti sırasında ve şimdi de Washington'da bir araya geldi. Bu yoğun diplomasi trafiği, iki büyük güç arasındaki ilişkilerin giderek derinleştiğini gösteriyor.
Mayıs ayında Pekin'de gerçekleşen görüşmelerde iki ülke "Yapıcı Stratejik ve İstikrarlı İlişki" kurma konusunda anlaşmaya varmış ve ikili ekonomik meseleleri yönetmek üzere ABD-Çin Ticaret Kurulu ve ABD-Çin Yatırım Kurulu'nu oluşturmuştu.
Akşam yemeğinin hemen öncesinde somut bir ekonomik gelişme de yaşandı. Hazine Bakanı Scott Bessent'e göre, ABD ve Çin üst düzey ekonomi yetkilileri devlet yemeğinden bir gün önce tarifeler konusundaki ateşkesi iki ay daha uzatma konusunda anlaştı.
Teknoloji devlerinin katıldığı tarihi akşam yemeği
Beyaz Saray'daki devlet yemeğine ABD'nin önde gelen teknoloji şirketlerinin liderleri de katıldı. Tesla ve SpaceX'in kurucusu Elon Musk, Nvidia CEO'su Jensen Huang, Amazon'un kurucusu Jeff Bezos, OpenAI'nin CEO'su Sam Altman ve Apple'ın CEO'su Tim Cook yemekte yer alan isimler arasındaydı. Bu katılım, ABD-Çin ilişkilerinin ekonomik ve teknolojik boyutunun önemini vurguladı.
Trump, yemekte Şi Cinping'e Amerikalı bir sanatçı tarafından yapılan ve Birinci Hanım Melania Trump ile birlikte tasarlanan bir kartal heykeli hediye etti. "Bu dostluk ruhu içinde, Devlet Başkanı Şi'ye, dünyanın en büyük sanatçılarından biri olan olağanüstü bir Amerikalı sanatçı tarafından yapılan ve Melania ile benim kişisel işbirliğimizle tasarlanan bu hediyeyi takdim etmek benim için bir onurdur" dedi.
Yemekte yapılan kadeh kaldırma töreni de sembolik bir anlam taşıyordu. Schramsberg 'Blanc De Noir' köpüklü şarabı, 1972 yılında Başkan Nixon ve Başbakan Zhou Enlai'nin Pekin'de paylaştığı tarihi "Barış Kadehini" anımsatıyordu.
Şi'den samimi görüşme mesajı
Kürsüye çıkan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Trump'la "samimi ve derinlemesine" görüş alışverişinde bulunduklarını ve bir dizi konuda ortak bir anlayışa vardıklarını söyledi. Şi, "Bu görüşme, stratejik istikrar temelli Çin-ABD ilişkilerine yeni bir boyut kazandırmış ve ikili ilişkiler için yeni bir stratejik yol haritası sunmuştur" dedi.
Şi, altı aydan kısa süre içinde gerçekleştirdikleri karşılıklı resmi ziyaretleri ikili ilişkiler açısından "tarihi" bir gelişme olarak nitelendirdi. "Bugün, Çin-ABD ilişkileri açısından bir başka tarihi dönüm noktasına geldik. Başkan Trump, Amerika'yı yeniden büyük yapma sözü verdi; Amerikan halkı önemli adımlar atarken, Çin de büyük ulusal yenilenmeyi gerçekleştirmeye kararlıdır ve Çin'in modernleşmesi sürekli çığır açmaya devam etmektedir" diye konuştu.
Çin lideri, Çin ve ABD'nin "sorumlu büyük ülkeler" olarak hareket etmeleri gerektiğini vurgulayarak, "Halklarımızın beklentilerini karşılamalı, zamanımızın akışına ayak uydurmalı ve büyük ülkelerin birbirleriyle iyi geçinmesi için yeni bir yaklaşım geliştirmeliyiz" dedi.
Beyaz Saray'daki görüşmeler sırasında Şi, ABD'den Tayvan bağımsızlığına karşı çıkmasını istedi ve Tayvan meselesinin ikili ilişkilerdeki "en önemli" konu olduğunu vurguladı.
Mayıs ayındaki Pekin ziyareti sonrasında Beyaz Saray, Çin'in 2026, 2027 ve 2028 yıllarında her yıl en az 17 milyar dolarlık ABD tarım ürünü satın almayı kabul ettiğini açıklamıştı. Bu anlaşma, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
